HISTORIA
Nigeriako yoruba herriaren ehun tradizionala da ASO-OKE. Izenak "goi-mailako oihala" edo "prestigiozko oihala" esan nahi du hitzez hitz. Historikoki, estatus sozialaren, identitatearen eta ospakizunaren ikur izan da yoruba kulturaren baitan. Duela mende batzuk, eskuz ekoizten zuten ehungintzan espezializatutako komunitateek. Ezkontza, koroatze, hileta eta jai erlijiosoetarako gordetzen zen. Jantzi soila baino gehiago da, herentzia kulturala, familia-harrotasuna eta belaunaldien jarraipena adierazten ditu eta.

TEKNIKA
ASO-OKE ehungailu horizontal estuetan egin ohi da; oihalezko zerrenda luzeak ehuntzen dira bertan, ondoren elkarren artean josi eta pieza handiagoak osatzeko. Jatorrian, eskuz irundako kotoiarekin eta tokiko zetarekin egiten zen. Gaur egun, hari metalikoak edo zuntz sintetikoak ere izan ditzake. Hainbat motatakoak daude, hala nola alaari (tonu gorrixkakoak), sanyan (beixa edo marroi argia) eta etù (urdin iluna patroi argiekin). Ehundura irmoa, patroi linealak eta, askotan, ikusmen-aberastasuna ematen duten xehetasun distiratsuak ditu ezaugarri.

ERABILERA
Tradizioz, zeremonia-jantziak egiteko erabiltzen da ASO-OKE, besteak beste, agbada (gizonezkoen tunika zabala), gele (emakumezkoen burukoa) eta iro eta buba (gona eta blusa tradizionalak). Batez ere, yoruba komunitatearen ezkontzetan da protagonista, non konjunto koordinatuek familia- eta kultura-identitatea indartzen duten. Gaur egun, ASO-OKE diseinu garaikidean ere sartzen da, bai egile-modan, bai osagarri eta apaingarrietan. Bere testura egituratuak eta karga sinboliko handiak Nigeriako ehun-ondarearen ikur eta tradizioaren eta modernitatearen arteko zubi bihurtzen dute.