Oihal Artean proiektuaren jatorria: Gasteizen kulturak ehuntzen
Oihal Artean proiektuak elkarlan berdingabe batean izan zuen sorburua: Afrikako ehungintza-tradizioen aniztasuna Euskal Herriaren bihotzera hurbiltzeko nahi partekatuan. 2023an, bada, erakusketa ibiltari gisa gauzatu zen proiektua, «Oihal artean. Afrikako oihalen tradizioa Gasteizen», diaspora afrikarraren kultura biziak hirian ikusarazteko asmoz.
Gasteizko Udaleko Garapenerako Lankidetzaren Zerbitzuaren, Gasteizko Afrikako Diasporaren Partzuergoaren eta diseinuarekin ideiari bizia eman zion tokiko artista Amagoia Muruaren arteko aliantzaren emaitza zuzena da proiektua. Afrikako diasporako 21 elkarteren ahots kolektiboa ordezkatzen du hirian, batera lan egiten dutenak elkar ulertzea sustatzeko eta kultura-ikusezintasunari aurre egiteko.
2023: Oihal Artean abian jartzea
Proiektua 2023an jarri zen martxan ofizialki. Orduko hartan, ibilbide kultural bati ekin zitzaion hiriko hainbat lekutatik. Ez zen gertaera isolatua izan, auzo anitzetara heltzeko propio egindako ahalegina baizik.
Erakusketaren ibilbidea 2023an:
Bost gizarte-etxetara bidaiatu zuen erakusketak, irisgarritasuna eta ikusgarritasuna bermatuta:
-
- Pilarreko gizarte-etxea (otsailaren 21etik 28ra) (maiatzaren 15etik 29ra)
- Ibaiondoko gizarte-etxea (martxoaren 6tik 27ra)
- Hegoalde gizarte-etxea (ekainaren 5etik 26ra)
- Zabalganeko gizarte-etxea (irailaren 4tik 25era)
- Salburuko gizarte-etxe (urriaren 2tik 23ra)
Gizarte-etxeetan ez ezik, “Afrika Gasteiz” Afrikaren Astean ere izan da Oihal Artean. Ekitaldi horrek nabarmen zabaldu zuen bere irismena, eta bisitariei aukera eman zien erakusketara bisita gidatuak egiteko, euskaraz zein gaztelaniaz, jai-giroan, musikarekin, moda-ibiltokiekin eta jolas tradizionalekin.
Kultura-eragina eta -ondarea
Bere helburu kultural eta sozial nagusiak erdietsi ditu Oihal Artean proiektuak, eta horretan datza, hain zuzen, bere benetako eragina.
-
- Komunitatea eta haren estatistikak ikusgai jartzea: erakusketan, ehunak erakusteaz gain, datu demografikoak ere jaso ziren, informazio-panel eta bideo-elkarrizketetan; bertan, ehun bakoitzaren esanahia eta sekretuak azaldu zituzten komunitateko kideek beren jatorrizko hizkuntzetan (wolofera, banbarera, etab.). Erakustaldia, hortaz, berezko narratiba zuen tresna sendo bihurtu zen.
- Erakutsitako materiala: kultura-balio handiko artisau-oihalak jarri ziren ikusgai, hala nola Kente, Leppi, Bogolan eta Malicane.
- Eredu jasangarria: ekitaldi puntualek ez bezala, eredu ibiltarien eraginkortasuna agerian utzi zuen Oihal Artean proiektuak. Luze iraun zuenez, kultura-aniztasunari buruzko etengabeko elkarrizketa sortu zuen, eta etorkizuneko kultura-programazioetarako oinarriak ezarri zituen Afrika-Gasteiz kolektiboaren baitan.
Proiektuak erakusten du material soila baino askoz gehiago izan daitekeela oihala: identitate-, erresilientzia- eta pertenentzia-hizkuntza, alegia, Afrikako antzinako hariak Gasteizko gizarte-sare garaikidearekin ehuntzea lortu baitu.
